16-06-2016

Muzikale diversiteit op de Openbare Omroep en op Radio 1

WereldMuziekNetwerk

Volgende week dinsdag 21 juni 2016 is het International World Music Day. Tijd om nog eens na te gaan hoe het staat met de muzikale diversiteit op de openbare omroep. Hieronder leest u het gezamenlijke standpunt van een aantal spelers uit de wereldmuzieksector (allemaal lid van het WereldMuziekNetwerk) mbt de muzikale diversiteit op Radio 1.

Het is de opvolging en hernieuwing van het pleidooi voor meer muzikale diversiteit op de Openbare Omroep in het algemeen en op Radio 1 in het bijzonder, dat we al sinds mei 2014 houden.

We zien het als onze verantwoordelijkheid om vanuit de sector de belangen van de genremuziek te behartigen en na te gaan of de door de VRT geformuleerde doelstellingen en plannen ook worden verwezenlijkt. We vinden dat de openbare omroep de taak heeft om een programmatie aan te bieden die rekening houdt met de muzikale en maatschappelijke diversiteit in onze maatschappij.

We hopen dan ook dat dit standpunt meehelpt aan een verdere constructieve dialoog.

Piet Maris (Choux de Bruxelles/Jaune Toujours), Peter Van Rompaey (Muziekpublique), Jan Hoozee (Zephyrus Music), Luc Mishalle (Met-X), Luc Baeckeland (De Centrale)

 

Muzikale diversiteit op de Openbare Omroep en op Radio 1

Met een aantal spelers uit de wereldmuzieksector pleiten we voor meer diversiteit in het muziekbeleid van de VRT in het algemeen en Radio 1 in het bijzonder.

Net voor de verkiezingen van 2014 hielden we een eerste "Pleidooi voor Meer Diversiteit in het Muziekbeleid op de Openbare Omroep”. De VRT erkende dat het beleid naar wereldmuziek toe de laatste 7 jaar niet altijd optimaal was: er zou naar verbetering worden gestreefd. Maar eind december 2014 werd de dagprogrammatie op Radio 1 ingekort en de genreprogramma's van Closing Time Blues, Wereldmuziek, Jazz en Folk werden geschrapt.

In de Commissie voor Cultuur en Media van het Vlaams Parlement maakte de VRT zich bij monde van media-minister Sven Gatz sterk dat de muziekgenres in kwestie niet minder aan bod zouden komen op Radio 1: het programma-aanbod zou worden herschikt en efficiënter worden geproduceerd, er zou een open muziekprogramma vroeger op de avond komen dat muzikale diversiteit met een breed palet aan muziekgenres zou uitstralen. 

Sinds januari 15 proberen we dat regelmatig te meten. Zo noteerden we op maandag 19 januari 2015 3% wereldmuziek of folk op Radio 1. In een langere periode, van maandag 9 tot en met zondag 16 maart 2015, zagen we dat slechts 1,7% (30 songs) van de 1758 songs die op Radio 1 werden gespeeld wereldmuziek of folk waren. Roxy, het eerder vernoemde open muziekprogramma vroeger op de avond, speelde 3 wereldmuzieksongs op 102 liedjes.

Daarna was er tijdelijk, gedurende een tiental weken op momenten dat er geen Sporza was, het wereldmuziekprogramma Alderweireld - gericht op dansbare wereldmuziek. Roxy werd ondertussen omgevormd tot Wonderland en er was een lichte verbreding merkbaar in de namiddagprogrammatie bij Ayco.

Een nieuwe meting van 16 tot en met 22 september 2015 toonde aan dat er nog steeds geen  echte verbetering was: 33 wereldmuziek- en folksongs op een totaal van 1542 gespeelde nummers, wat neerkomt op 2,1%.

Bij een onderhoud met de mensen van Radio 1, na het bekend maken van die cijfers, werd gesteld dat we 3 maanden zouden moeten bekijken om een representatief beeld te krijgen. Dus nemen we nu de proef op de som, met een analyse van de playlists van begin maart tot eind mei 2016, de maanden die volgden op de Inspiratiedag van Radio 1 rond muzikale diversiteit & nieuwe Vlamingen ( 26 februari, Radiohuis Leuven). Van de 21905 nummer die er gedraaid werden waren er 797 wereldmuziek en folk, dus 3.6%) Maar daar telden we ook nummers mee die tot het standaardrepertoire van Radio 1 behoren, zoals Bob Marley, Manu Chao, of UB40. Zonder die namen blijven er nog 669 nummers over, wat neerkomt op 3%.

Conclusie: er is weinig tot geen verbetering te merken mbt tot de muzikale diversiteit op Radio 1. Het is zoeken naar nummers die verwijzen naar de etnisch-culturele diversiteit van dit land, naar muziek waarmee potentiële luisteraars met roots in pakweg Turkije, de Maghreb of het Midden Oosten vertrouwd zijn. Het integreren van muziek uit de vroegere genreprogramma's gebeurt nog altijd op heel beperkte schaal en nagenoeg uitsluitend met een 'meer commerciële' selectie. Er valt maar weinig wereldmuziek of folk te "ontdekken", op enkele schaarse uitzonderingen na in Wonderland. En digitaal is het terrein totaal onontgonnen. 

We vragen vanuit de wereldmuzieksector meer aandacht voor diversiteit binnen de media: niet alleen diversiteit in gender, huidskleur en afkomst maar ook diversiteit qua inhoud. Wij vragen de broodnodige ruimte voor avontuur, ontdekking en risico naar lokale productie toe. Muziek met andere wortels dan die uit het mainstream aanbod moet meer kansen krijgen: zowel in de dagprogrammatie, rekening houdend met de brede smaak van het brede publiek, als in de avondprogrammatie. Met ruimte voor het verhaal van en aandacht voor de mensen achter de muziek: de artiesten, de netwerken, de programmatoren... Wij vragen dat de ambitie  die het Radio 1-muziekprofiel in de nieuwe beheersovereenkomst uitspreekt om specifieke muziekgenres als world, folk/singer-songwriters, blues, soul en jazz aan bod te laten komen, met de nodige aandacht voor de actualiteit van de muziekproductie en met de nodige focus op lokaal talent, zich ook concreet vertaalt naar het actieve muziekbeleid.

Namens het WereldMuziekNetwerk :

Piet Maris (Choux de Bruxelles), Peter Van Rompaey (Muziekpublique),  Jan Hoozee (Zephyrus Music), Luc Mishalle (Met-X), Luc Baeckeland (De Centrale).

WMN / WereldMuziekNetwerk is een feitelijke vereniging die de professionele spelers  verenigt die in de wereldmuzieksector actief zijn.